Sinalubong ng mga kababayang katutubo o Indigenous Peoples (IP), sa pangunguna ng Katribu Kalipunan ng Katutubong Mamamayan ng Pilipinas (KATRIBU), ang unang araw ng panunungkulan ni Pangulong Rodrigo Duterte sa pamamagitan ng isang ritwal – ang Panagdaan. Pinangunahan ni Pastor Marcelo Carculan, mula sa tribong Iraya sa Mindoro ang Panagdaan, na sumasagisag sa mga katutubo ng Luzon, Visayas at Mindanao, kung saan sila ay nagalay ng isang manok. Ayon kay Pastor Carculan, ang ritwal ay kadalasang ginagawa para sa pamilya o sa tahanan, pero sa pagkakataong ito, ang IP Agenda ang pinatakan nila ng dugo ng manok dahil ito ang gusto nilang ipagpanawagan sa administrasyon. Ang paggamit ng manok ay pagpapakita ng kakayahang umangat at magparating ng kanilang mga panawagan sa kinauukulan.  Dagdag pa riyan, ang ritwal ay sumisimbolo sa kanilang pagkakaisa sa pagsulong ng Indigenous Peoples Agenda na kasama sa isinumiteng National People’s Agenda sa pangunguna ng progresibong grupo na Bagong Alyansang Makabayan (BAYAN).


IMG_0439IMG_0503IMG_0434

Kabilang sa mga panawagang matatagpuan sa tatlong pahinang IP Agenda ay ang pagpapahinto ng militarisasyon sa mga komunidad ng mga katutubo; paghingi ng pananagutan sa lahat ng mga pandarahas at extrajudicial killings buhat ng militar at paramilitary; ligtas na pag-uwi ng mga Lumad, na hanggang sa kasalukuyan ay nakalagak pa rin sa mga evacuation center, sa kanilang mga lupang ninuno; pagbibigay ng kabuhayan at mga batayang serbisyong panlipunan; pagsasawalang bisa ng Mining Act of 1995 at pagtulak para sa People’s Mining Bill; pagpapatuloy ng mga peace negotiations sa pagitan ng gobyerno at National Democratic Front of the Philippines (NDFP) at higit sa lahat ay ang pagkilala sa kanilang mga karapatan at sariling pagpapasya.

IMG_0475IMG_0463IMG_0435

Ayon kay Dulphing Ogan, co-convenor ng KATRIBU, napakita ni Pangulong Duterte ang kanyang pagkilala sa mga karapatan ng mga katutubo bago pa siya mahalal. Kaya’t hinahamon ng grupo ang kanyang panindigan at mga binitiwang salita hinggil sa pagkamit ng tunay na pagbabago. Para sa kanilang grupo, ito ay makakamit sa pamamagitan ng pagbibigay halaga sa IP Agenda.

Dagdag pa rito, sinabi ni Windel Bolinget, convenor ng KATRIBU, na mananatili silang mapagmatyag sa mga darating na taon ng panunungkulan ni Pangulong Duterte, at hinahamon rin nila ang administrasyon ni Duterte na hindi magaya sa mga nagdaang administrasyon na hindi kinikilala ang kanilang mga karapatan, lalo na sa kanilang mga lupang ninuno.IMG_0429

Text and photos by Almira Abril